- Vitex agnus castus L. (Verbenaceae) — tinh dầu từ lá HOẶC hạt (hai mô nguồn → hai hồ sơ Chemotype). Tên đồng nghĩa: Monk's pepper (hạt tiêu tu sĩ). Lịch sử sử dụng trong y học cổ truyền để điều hòa hormone phụ khoa.
- Mối nguy: Tương tác thuốc + điều hòa hormone sinh sản + có thể chứa Methyleugenol (dầu hạt 0–1.5%).
- Chống chỉ định (mọi đường dùng): liệu pháp progesterone + mang thai + cho con bú + trẻ chưa dậy thì. Thận trọng (mọi đường dùng): có thể gây tác dụng phụ khó chịu ở một số phụ nữ.
- Thận trọng (đường uống): thuốc chuyển hóa bởi CYP2D6 (Phụ lục B) + liệu pháp thay thế estrogen + thuốc tránh thai đường uống. Farnesene + α-bisabolol ức chế CYP2D6 (Ch.14 Bảng 4.11B).
- Cơ chế dopaminergic (kích thích dopamine): Kích thích thụ thể dopamine D2 → ức chế prolactin → giảm FSH/LH/estrogen, tăng progesterone. Bằng chứng lâm sàng cho thấy 23.2% trong 52 phụ nữ xuất hiện triệu chứng trầm trọng hơn (suy giảm cảm xúc + bốc hỏa + chảy máu đột phá) khi bôi ngoài da nồng độ 1.5% trong 3 tháng (Lucks 2003). Tránh dùng khi mang thai (Senatore 1996; Zwaving & Bos 1996; Sørensen & Katsiotis 2000).
Đang tải trang…