Tinh dầu húng tây chanh

Nguồn: Horváth et al 2006 qua B216 tr.859. Số CAS không được ghi riêng (EO đa thành phần).

Hồ sơ thành phần:

• Geraniol 39.2% (acyclic monoterpene alcohol MAJOR-DOMINANT)
• Carvacrol 15.4% (phenol thứ cấp; dưới ngưỡng kích hoạt cap)
• Geranial 9.2% + Neral 7.1% (cặp đồng phân E/Z của Citral = 16.3% tổng, là CAP-DRIVER)
• p-Cymene 4.5% (aromatic monoterpene)
• γ-Terpinene 3.7% (cyclic monoterpene)
• 1,8-Cineole 2.9% (oxide; dưới ngưỡng vùng mặt cho trẻ em)
• Geranyl acetate 2.4% (ester của geraniol)
• Nerol 1.9% (đồng phân cis của geraniol)
• Borneol 1.7% (bicyclic monoterpene alcohol)
• (Z)-Linalool oxide 1.4% (sản phẩm oxy hóa)

Nhóm gộp:

• Acyclic monoterpene alcohol (geraniol + nerol + geranyl acetate) ≈43.5% tổng — nhóm DOMINANT
• Aldehyde citral (geranial + neral) ≈16.3% tổng — nhóm CAP-DRIVER
• Phenol (carvacrol) 15.4% — thứ cấp
• Monoterpene hydrocarbon (p-cymene + γ-terpinene) ≈8.2% tổng
• Oxide (1,8-cineole + linalool oxide) ≈4.3% tổng
• Tổng định danh ≈90% (Horváth 2006, tổng điển hình)

Dấu chỉ hóa phân loại (chemotaxonomic markers):

• Geraniol 39.2% MAJOR-DOM — dấu chỉ chẩn đoán đặc trưng T. × citriodorus (so với các chemotype Thymus khác = không có / chỉ vết geraniol)
• Citral 16.3% tổng — dấu chỉ chẩn đoán thứ cấp + cap-driver
• Vân tay loài lai KHÔNG di truyền thuần từ bất kỳ cây cha mẹ nào (T. vulgaris geraniol thứ yếu + T. pulegioides citral thứ yếu) — biểu hiện lai nổi trội (emergent hybrid expression)

• Di sản ẩm thực châu Âu — lá lemon thyme (PLANT, dùng cây) trong ẩm thực Địa Trung Hải (món gà / cá / rau; trà thảo mộc hãm 1–2 thìa cà phê lá khô mỗi tách)
• Aromatherapy hiện đại: dùng ngoài da hạn chế ở mức 3.7% trong công thức massage-blend + viên uống giới hạn 258 mg/ngày (an toàn khi mang thai trong ngưỡng cap)
• Hoạt tính kháng khuẩn chung của nhóm Citral + Carvacrol (ngoại suy nhóm theo B216 Ch.14, KHÔNG phải tuyên bố trị liệu)
• Nghiên cứu nhóm antioxidant/anticarcinogenic cho kết quả tích cực (Geraniol + citral + carvacrol, Ch.14)
• CẢNH BÁO tương tác thuốc CYP2B6 BẮT BUỘC trước khi dùng đường uống — nhóm bupropion / efavirenz / cyclophosphamide / ketamine / methadone

• Tisserand, R. & Young, R. (2014). Essential Oil Safety: A Guide for Health Care Professionals, 2nd ed., Churchill Livingstone Elsevier (B216, tr.859). Nguồn an toàn lâm sàng chính.
• Horváth, G., et al (2006). Nguồn hóa học Thymus × citriodorus qua B216 tr.859.
• B216 Chương 14 — Hồ sơ Citral — nguồn cơ chế nhóm cho giới hạn IFRA 0.6% body-oils + giới hạn uống 0.6 mg/kg + tính teratogenic (ức chế tổng hợp retinoic acid) + nhóm nguy cơ skin-sensitization thấp.
• B216 Chương 14 — Hồ sơ Geraniol — nguồn cơ chế nhóm cho nhóm ức chế CYP2B6 + nhóm anticarcinogenic.
• B216 Chương 14 — Hồ sơ Carvacrol — nguồn cơ chế nhóm cho phenol-class cap (KHÔNG phải cap-driver trong dầu này ở mức 15.4%).
• B216 Bảng 4.11B. Khung tương tác thuốc chất ức chế / cơ chất CYP2B6.
• B216 Phụ lục B. Tham chiếu thuốc là cơ chất CYP (bupropion, efavirenz, cyclophosphamide, ifosfamide, ketamine, methadone, nevirapine).
• IFRA 2009. Giới hạn citral 0.6% cho body-oils và lotion.
• APG-IV (2016). Phân loại họ Lamiaceae + bộ Lamiales.