Tinh dầu Cúc La Mã (Roman Chamomile) — "anh-em-họ-xa" của cúc Đức, hoàn toàn khác chi-loài-chemistry mặc dù chia sẻ họ Cúc Asteraceae. Chamaemelum nobile (đồng nghĩa cổ Anthemis nobilis) là cây CỎ NHỎ LƯU NIÊN cao 10-30 cm gốc Tây Âu (Anh + Pháp + Tây Ban Nha), chưng cất hơi nước nguyên cụm hoa khô → cho ra dầu MÀU VÀNG NHẠT TRONG SUỐT KHÔNG XANH (không chamazulene — đây là sự khác biệt thị giác CRITICAL với cúc Đức blue). Chemistry hoàn toàn khác: isobutyl angelate 30-40% + 2-methylbutyl angelate 15-20% + methallyl angelate + isoamyl angelate = ester-DOM 70-85% — đây là EO có hàm lượng ESTER cao nhất trong toàn bộ B216 (cao hơn cả lavender-true ester 40-50%).
Vai trò trong tủ Việt: ĐỆ NHẤT cho chống co thắt + giúp ngủ + dịu trẻ em + tiêu hóa-căng-thẳng. Ester là nhóm hóa học "an thần dịu nhẹ" thân thiện da-trẻ-em — KHÔNG kích ứng, KHÔNG phototoxic, KHÔNG drug-interaction đáng kể. T&Y framework 5% cap (B216 "None known × 2"); pregnancy OK + children OK với carrier dilution. Khác với cúc Đức "chống viêm da-tế-bào" (chamazulene + α-bisabolol), cúc La Mã thiên về HỆ THẦN KINH + CƠ TRƠN — phụ huynh Anh có truyền thống ngàn năm "Roman chamomile balm" cho trẻ em mọc răng + colic + khó ngủ + nghịch ngợm trước giờ ngủ.
Cảnh báo phân biệt CỰC QUAN TRỌNG: cúc La Mã (Roman, pale yellow, ester-DOM) ≠ cúc Đức ([[chamomile-german]] Matricaria recutita, BLUE, chamazulene-DOM) — 2 CHI HOÀN TOÀN KHÁC. Thị trường EO Việt Nam thường gặp tình trạng bán "Chamomile" không ghi rõ → dễ nhầm: nếu chai xanh đậm = cúc Đức; nếu chai vàng nhạt trong = cúc La Mã. Một số người bán cũng pha cúc Maroc (Ormenis mixta santolina-alcohol-DOM, golden, rẻ hơn 3-5x) vào hộ "chamomile" — luôn yêu cầu . Giá cúc La Mã chính phẩm $300-600/30ml — đắt hơn cúc Đức 5-10x do năng suất "thảm-cỏ-cúc" English chỉ 0.1-0.3% wt/wt và diện tích trồng nhỏ hơn rất nhiều.
