Tinh dầu Genipi

Phân tích hóa học

• α-Thujone 79.8% — ƯU THẾ TUYỆT ĐỐI. Đơn chất chiếm tỷ lệ gần như đơn canh monoterpene ketone. Đồng phân α là dạng Thujone có độc tính thần kinh cao hơn theo Höld et al 2000 (đối kháng cạnh tranh thụ thể GABA-A receptor + hoạt tính gây co giật mạnh hơn β-thujone).
• β-Thujone 10.4% — hợp chất nhiều thứ hai. Vẫn có độc tính thần kinh (đối kháng GABA-A) nhưng cường độ thấp hơn α-thujone.
• Tổng thujone 90.2% — tải thujone thương mại cao nhất được ghi nhận trong B216. Suy diễn giới hạn trên da: hồ sơ thujone Ch.14 giới hạn da 0.25% toàn thân → 0.25% ÷ 0.902 = 0.28% → T&Y (Tisserand & Young) làm tròn thành 0.3% nồng độ da tối đa tr.599.
• β-Pinene 1.3% + Terpinen-4-ol 1.0% — nhóm monoterpene vi lượng, không ảnh hưởng đáng kể đến khung an toàn khi thujone chiếm ưu thế tuyệt đối.
• Các hợp chất monoterpene Artemisia khác (camphor, 1,8-cineole, sabinene, α-Pinene) ở mức vết dưới ngưỡng phát hiện theo Mucciarelli 1995 — genipi là tinh dầu gần như thuần thujone.
• Dầu không chứa chất Carcinogenic đã biết theo T&Y (thujone không gây đột biến gen ở liều thông thường; độc tính của nó thuộc loại cấp tính thần kinh + sinh sản, không phải ung thư mạn tính).
• Dấu vân tay GC-MS xác thực: α-thujone chiếm ưu thế (70–85%) + β-thujone thứ phát (8–15%) + gần như không có monoterpene hydrocarbon hoặc alcohol. Pha trộn với chưng cất Artemisia không chứa thujone hoặc hỗn hợp thujone tổng hợp sẽ làm lệch các tỷ lệ này.

• Aromatherapy hiện đại: Về cơ bản không được sử dụng do hồ sơ chống chỉ định nghiêm ngặt (mang thai + cho con bú + uống mọi đường dùng + phòng ngừa cho trẻ em theo khung mặc định). Sử dụng chuyên biệt ở nồng độ <0.1% cho điểm nhấn thảo mộc đắng hiếm trong công thức bôi chỉ dành cho người lớn có thể xảy ra nhưng rất ngoại lệ.
• Sử dụng truyền thống: Truyền thống rượu mùi genepì / génépi vùng Alpine — ngâm toàn cây trong rượu trung tính + đường làm rượu tiêu hóa truyền thống (Ý: Valle d'Aosta, Piemonte, Lombardia + Pháp: Savoie, Haute-Savoie, Hautes-Alpes). Sử dụng truyền thống khi leo núi độ cao + hỗ trợ tiêu hóa sau bữa ăn. Quy định EU giới hạn hàm lượng Thujone trong rượu mùi < 35 mg/L theo Regulation 110/2008 (Quy chế Rượu mùi). Các chỉ định dân gian về say độ cao + tiêu hóa + hạ sốt được ghi nhận lịch sử nhưng chưa được xác nhận lâm sàng.
• Ẩm thực: CHỈ dùng làm hương liệu rượu mùi — dưới mức thujone quy định. Trang trí toàn cây trong ẩm thực Alpine truyền thống (tiếp xúc vi lượng). Không phải gia vị ẩm thực thông thường.
• Nước hoa: Niche cực hẹp — hương Alpine di sản ở nồng độ <0.05%. Không phải nguyên liệu nước hoa chính thống.

• Ngũ hành: Kim (tân — vị cay đắng phân tán) + Mộc (liên hệ can/gan trong khung Y học cổ truyền Trung Hoa, đắng thảo mộc) + có thể Hỏa (ấm — di sản rượu Alpine).
• Nguyên mẫu thảo mộc Alpine — sử dụng truyền thống trong rượu mùi tiêu hóa leo núi (hỗ trợ thích nghi độ cao + kích thích ăn ngon + tiêu hóa). Khung đắng-bổ chuyển hóa trong y học dân gian châu Âu.
• Đồng đẳng: [[wormwood]] (chung α-Thujone chiếm ưu thế + di sản rượu mùi — tương đồng với quy định hạn chế absinthe), [[tansy]] (β-thujone chiếm ưu thế), [[thuja]] (chung hồ sơ α+β-thujone), [[mugwort]] (thujone thấp hơn, subprofile camphor chiếm ưu thế khác biệt), [[tarragon]] (cùng chi Artemisia nhưng estragole cao — cơ chế an toàn hoàn toàn khác), [[artemisia-vestita]] (KHÔNG chứa thujone — điểm tham chiếu cho sự dị biệt cực đoan trong họ Asteraceae).

• Tisserand & Young (2014) Essential Oil Safety 2nd ed — Ch.13 tr.599–600 (Genipi) + Ch.14 Hồ sơ Thujone (giới hạn da + độc học đồng phân)
• Mucciarelli M, Caramiello R, Maffei M (1995) — Thành phần GC-MS genipi Alpine Ý
• Margaria R (1963) — NOAEL Thujone cho co giật (chuột, 10 mg/kg đực / 5 mg/kg cái)
• SCF (2003b) — Ý kiến Ủy ban Khoa học Thực phẩm EU về thujone (dữ liệu TDI/ADI không đủ)
• Höld KM, Sirisoma NS, Ikeda T, Narahashi T, Casida JE (2000) PNAS — Đối kháng cạnh tranh thụ thể GABA-A receptor bởi α-thujone
• Regulation (EC) No 110/2008 — Quy chế Rượu mùi Phụ lục II điểm 32 (giới hạn thujone trong rượu: <35 mg/L rượu đắng, <10 mg/kg hầu hết rượu đắng, <5 mg/kg rượu khác, <25 mg/kg rượu có hương sage)
• EU Habitats Directive — Khung bảo tồn loài đặc hữu Alpine